تصمیم اخیر استانداری زنجان مبنی بر تعطیلی یا دورکاری ادارات در روزهای پنجشنبه، بار دیگر موضوع هماهنگی میان نهادهای حاکمیتی و خدماتی را در کانون توجه افکار عمومی قرار داده است. در حالی که اغلب دستگاههای اجرایی استان، بهاستناد مصوبه استانداری، فعالیت اداری خود را در روز پایانی هفته متوقف کردهاند، شهرداری زنجان بهویژه در بخش ستادی خود مسیر متفاوتی را برگزیده است؛ تصمیمی که واکنشها و پرسشهای متعددی را در میان کارکنان و حتی شهروندان برانگیخته است.
بر اساس رویه متداول کشوری، نهادهای خدماترسان مانند شهرداریها، شرکتهای آب و برق و مراکز امدادی از شمول تعطیلیهای عمومی مستثنیاند؛ چراکه فعالیت آنها بهصورت مستمر و حیاتی تعریف شده است. با این حال، تمایز میان بخش ستادی و بخش عملیاتی در این دستگاهها موضوعی است که نیازمند دقت و شفافیت در تصمیمگیری است. ستاد شهرداری برخلاف بخش اجرایی و خدمات شهری، مستقیماً درگیر عملیات روزمره نیست و ماهیت آن بیشتر مدیریتی، هماهنگی و برنامهریزی است. از اینرو، استمرار فعالیت کامل آن در روزهای تعطیل، بدون تعریف مأموریت مشخص، ممکن است نهتنها به کارایی سازمانی کمکی نکند، بلکه موجی از نارضایتی و احساس تبعیض در میان کارکنان ایجاد کند.
در روزهای اخیر، شنیدههایی مبنی بر اختلافنظر میان شورای شهر و مجموعه استانداری درباره اجرای مصوبه تعطیلی پنجشنبهها مطرح شده است. اگرچه این اختلافات هنوز بهطور رسمی تأیید یا تکذیب نشده، اما آنچه مسلم است اینکه هرگونه تصمیم در حوزه مدیریت شهری، هنگامی که رنگ و بوی تقابل سیاسی به خود میگیرد، بهجای حل مسئله، خود به بخشی از مشکل تبدیل میشود. تصمیمی که باید بر مبنای منافع عمومی و اصول حکمرانی خوب اتخاذ شود، وقتی در فضای رقابت و کشمکش نهادی قرار گیرد، بیش از همه کارکنان و خدمات شهر را متأثر میکند.
کارکنان شهرداری، در هر سطح و سمتی، ستون فقرات خدمات شهریاند. آنان در شرایطی مشغول به کارند که فشار کاری، هزینههای زندگی و توقعات اجتماعی از آنها بیش از هر زمان دیگر افزایش یافته است. بیتردید، احساس بیعدالتی یا نادیده گرفتهشدن حقوق آنان در مقایسه با سایر دستگاهها، میتواند انگیزه و بهرهوری سازمان را تضعیف کند.
از اینرو، ضروری است مدیریت شهری با شفافسازی مصوبات داخلی، اطلاعرسانی دقیق درباره ضرورت ادامه فعالیت بخشهای مختلف و ارائه مشوقها یا مزایای جبرانی برای کارکنانی که در روزهای تعطیل فعالیت دارند، از بروز نارضایتی و بدبینی جلوگیری کند.
در این میان، رسانهها نیز وظیفه دارند با پرهیز از دامن زدن به فضای تقابل، مطالبهگرِ شفافیت، منطق تصمیمگیری و عدالت سازمانی باشند. پرسش اصلی این نیست که چرا شهرداری تعطیل نیست، بلکه این است که بر چه مبنایی و با چه برنامهای قرار است فعالیتها در روز تعطیل ادامه یابد؟ آیا این تصمیم بر پایه ضرورت خدماترسانی اتخاذ شده یا در سایه اختلاف نظر نهادی شکل گرفته است؟
پاسخ روشن به این پرسشها، نهتنها به آرامش ذهنی کارکنان و اعتماد عمومی کمک میکند، بلکه نشانهای از بلوغ حکمرانی شهری در زنجان خواهد بود. در نهایت، شهر بیش از هر چیز به انسجام، همدلی و تصمیمگیری مبتنی بر منافع جمعی نیاز دارد؛ نه به تقابلهای غیرضرور و تصمیمهایی که پشت درهای بسته گرفته میشوند.